Þegar hjartanu blæðir...
7 febrúar 2012 - Lísa Björk Ingólfsdóttir


...verða líkami og sál veik. Já, svo ofureinfalt er það. Ef þú virkilega vilt ráðast að manneskju þá ræðst þú að þeim sem stendur hjarta þeirra næst. Mun fremur en þeim sjálfum. Góð manneskja nefnilega gerir allt fyrir sína nánustu.
Móðir elskar börnin sín umfram allt annað. Það er bara hennar eðli ef allt er í lagi. Þess vegna ráðast þeir menn sem vilja særa konurnar, stundum að börnunum. Sérstaklega ef þeir hafa ekki beint aðgengi að því að særa sjálfa móðurina.
Þetta vita menn sem beita ofbeldi. Hvers konar ofbeldi. Þetta vita reyndar líka t.d. glæpamenn sem vinna við það að hóta fólki til að fá peninga. Yfirleitt er fjölskyldu fórnarlambsins hótað.
Þetta eru ekki flókin fræði. En það virðist sem samfélagið sé gjörsamlega ómeðvitað um hversu oft þessu er beitt. Þá er ég ekki að tala um glæpamennina, heldur t.d. feður (og já, stundum mæður).
Siðblinda er mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Samkvæmt rannsóknum eru siðblindir um 89% karlmenn. Siðblindir einstaklingar þrífast á stjórnsemi. Þeir nota ákveðin tól og tæki: Vald, kynlíf og peninga. Valdið felst í yfirráðum yfir annarri manneskju. Til að ná yfirráðum yfir manneskju þarf að gera hana hrædda (ef viðkomandi er ekki í valdastöðu). Það er gert með ofbeldi. Líkamlegu og/eða andlegu. Hótunum. Svívirðingum. Lítillækkunum.
Og þeir eru svo sjarmerandi og svo útsmognir.
Vegna minna viðfangsefna hef ég kynnst allnokkrum konum sem eiga það sameiginlegt að hafa barist við ofbeldismann, eða eru að því. Það er með ólíkíndum að í grunninn eru persónulýsingar þessara manna svo svipaðar. Hinsvegar eru aðgerðir þeirra og gáfur mjög mismunandi. Því gáfaðari, þeim mun erfiðara er að kljást við viðkomandi. Hjá sumum er ofbeldið svo augljóst og áberandi að það er enginn efi – ætti ekki að vera. Það eru skýrslur um áverka, nágrannar sem hringja til lögreglu og viðkomandi einstaklingur æðir áfram í stjórnsemi og bræði án þess að hugsa.
Þeir sem eru hættulegri eru þeir gáfuðu. Þeir passa sig að skilja eftir eins lítið af sporum og hugsast getur. Flestir þekkja réttarkerfið vel og gera sér grein fyrir þeim göllum sem þar finnast. Þeir vita að kerfið vinnur með þeim. Núverandi kerfi. Kerfi sem er gjörsamlega ónýtt og verður að breyta. Lagakerfið er með ólíkindum. Að krefjast sannana sem eru án nokkurs vafa er hægara sagt en gert. Það sem verra er. Bæði lögmenn og starfsmenn barnaverndarnefndar eru störfum hlaðnir. Kannski stundum svo að það er ekki leitað gagna á réttum stöðum.
Meira um það síðar.
Það sem ofbeldismenn gera líka er að brjóta niður andstæðinginn. Þeim mun brotnari, þeim mun auðveldara að ná sínu fram. Já, þetta er ekki fallegt en svo dagsatt.
Fólk er misbrothætt. Sumir ná að standa í lappirnar meðan aðrir gjörsamlega falla saman. Þetta skipbrot notar ofbeldismaðurinn sér og nýtir hvert tækifæri til að gera það verra.
Sjálfir eru þeir oftast sterkir, láta ekki bugast við erfiðar aðstæður og hafa munninn alltaf fyrir neðan nefið.
Af hverju?
Þeim í raun á veru stendur á sama – í þessu tilfelli, stendur þeim á sama um börnin. Þeirra hjarta er ekki blæðandi. Þess vegna geta þeir verið kaldir og útsmognir allan tímann.
Já – það er bara sá sem elskar sem er brothættur. Sá sem berst eins og fyrir lífi sínu. Vegna þess að viðkomandi elskar. Hinn aðilinn hefur kalt hjarta, þótt það sé erfitt að sanna það. Samt ætti þetta í raun að vera svo augljóst. Sérfræðingar í þessum málum ættu að vera svo mjög meðvitaðir um þetta.
Hjartanu sem blæðir er hjartað sem elskar. Manneskjan sem brotnar (ef hún brotnar) er manneskjan með hjartað.
Ekki sú sem sparkar í þann sem liggur. Ekki sú sem hefur jafnvel lögreglutilkynningar í bunkum og vafasama fortíð. Ekki sú sem hefur fjölda brotinna sambanda að baki – kastar fólki eins og rusli.
Mikið væri gott ef þetta væri án alls vafa í kerfinu, rétt eins og að ung börn ljúga yfirleitt ekki – en það má kenna þeim að þegja.
Höfundur: Lísa Björk Ingólfsdóttir
"Don't compromise yourself. You are all you've got." —Janis Joplin-





